فرضاً عدالت كامل ، عوامل تربيتى مجهز هم باشد از وقوع جرم به طور كلى جلوگيرى نمىكند ، چون بشر خالى از ميل به تجاوز نيست . لزوم مجازات ، ضرورى است . ترس از مجازات عامل مهمى است در جلوگيرى از وقوع جرم . مجازات در طول تعليم و تربيت و ايمان و امر به معروف و نهى از منكر است . آنها مانع وقوع مىباشند ولى اگر مفيد واقع نشدند بايد مجازات صورت بگيرد . به هر حال عامل ترس ، علاوه بر عامل ايمان و تربيت بايد وجود داشته باشد . 2 . فرق حد و تعزير 3 . آيا فقط در مورد مسائلى كه مربوط به حقوق اجتماعى است مجازات صحيح است يا در امور فردى نيز مجازات صحيح است ؟ البته از نظر بعضى فلاسفه كه حكومت را نمايندهء افراد و حق حكومت را ناشى و مفوَّض از افراد مىدانند حكومت فقط در حدود مسائل اجتماعى نيابت دارد ، اما از نظر اسلام اختيارات حكومت شامل مسائل فردى هم هست . همان طورى كه تجاوز به مال مردم و بدن مردم و تضييع حقوق ديگران مجازات دارد ، تضييع مال و بدن و حقوق خود نيز مجازات دارد . بعلاوه هيچ مسئلهء فردى نيست كه اجتماعى نباشد ، زيرا فرد فاسد مثل دندان فاسد كه ساير دندانها را فاسد مىكند اجتماع را فاسد مىكند . 4 . جرايم را تقسيم مىكنند به جرايم مدنى و جزايى . 5 . مسئلهء حدود و تعزيرات ربطى به مسئلهء انتقام و عفو ندارد . 6 . جرايم بر دو قسم است : عمومى و خصوصى . جرايم عمومى آنهاست كه حق اجتماع مورد تجاوز قرار گرفته و فرد حق گذشت ندارد و اما جرايم خصوصى اين است كه حق فرد تضييع شده و فرد حق گذشت دارد ، ولى مشكل است جرمى پيدا كرد كه داراى هر دو جنبه نباشد . 7 . آيا اگر وضع اجتماع از لحاظ عدالت و از لحاظ فقدان تعليم و تربيت فاسد بود و در نتيجهء بىعدالتى يا عدم تربيت ، افرادى مرتكب